کار سخت سيره اهل بيت عليهم السلام
102 بازدید
موضوع: اقتصاد

آنچه در اين روايت اشاره‌ شده بزرگداشت فعاليت است. در سال‌هاي اخير با رشد فراگير تکنولوژي و مدرنيزه شدن فعاليت‌هاي بشري، کار سخت و تلاش مجدانه استقبال خوبي ندارد. بر اساس آمار دفتر امور فرهنگي وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي سرانه کار مفيد در کره جنوبي 2400 ساعت، ژاپن 1900 ساعت و ايران اسلامي 800 ساعت است. (1) نگاه به اين آمار با رهيافت‌هاي ديني خبر از عدم عزم ميان فعالان مشاغل در ساعت‌هاي کاري است. رخدادي که در عصر حاضر به ضرر نظام اسلامي خواهد بود و از شکاف اساسي ميان انديشه و عمل اسلامي خبر مي‌دهد. هرچند اين موضوع مربوط به بعد از انقلاب نيست بلکه سياست‌گذاري‌هاي يک‌صد سال اخير و توجه به واردات منجر به اين موضوع شد، اما؛ اين نمي‌تواند توجيهي باشد تا چنين آماري در کشور وجود داشته باشد. اين آمار به‌طور حتم با سبک زندگي ايراني اسلامي و تدين جامعه ديني مغايرت دارد و از شکاف ميان اين دو موضوع خبر مي‌دهد.

در همين راستا رهبري معظم انقلاب در ديدار با کارگران در سال جاري به اين موضوع اشاره فرمودند و بيان کردند: «به‌هرحال متولّيان فرهنگي کشور در نکوهش بيکاري و کم‌کاري و فرار از کار سخت، براي کار فرهنگي برنامه‌ريزي کنند. آقاجان! کار سخت را بايد قبول کرد. اگر کار سخت را ما به خودمان تحميل نکنيم، قبول نکنيم، به‌ جايي نمي‌رسيم؛ فقط دنبال کار آسان که نمي‌شود رفت؛ بايد انسان کار سخت را قبول کند؛ در هر جايي که هست. آن‌کساني که توانستند در صنعت، در فنّاوري، در مسائل علمي به اوج برسند، کارهاي سخت را بر خودشان تحميل کردند. اين، فرهنگ‌سازي لازم دارد. اين‌که فقط دنبال کارهاي آسان باشيم، کار پيش نمي‌رود.» بر همين اساس بايستي گفت:

1. نهادهاي فرهنگي علاوه بر فرهنگ‌سازي و ترويج سبک زندگي يکي از مهم‌ترين وظايفشان حمايت از انديشه ناب اسلامي ميان جامعه است. در جامعه اسلامي که افراد مدعي دين‌داري و تدين هستند نبايستي آمارها و واقعيت مواردي را بيان کنند که خلافشان نظام اسلامي است. اگر در يک‌صد سال اخير بر سرکارگر و کارآفرين زده و آنان را تحقير کردند زمان گذشته است و حالا که نظام اسلامي فعاليت مي‌کند فرصت مناسبي است تا با تدوين متون لازم و انجام فعاليت‌هاي فرهنگي، تنبلي و انزواي کاري در جامعه از بين برود و شاهد شور و هيجان کاري باشيم.

2. امام موسي کاظم مي‌فرمايد: «من در برخي از زمين‌هاي کشاورزي‌ام کار مي‌کنم تا آن که عرق از بدنم سرازير مي‌شود، در حالي که هستند کساني که به جاي من کار کنند و مرا از کار کردن بي نياز کنند، ولي؛ من کار مي‌کنم تا خداوند ببيند که در جست و جوي روزي حلالم.» (الکافي ج 5 ص 77) اين بيان امام در ذيل آيه قرآن که مي‌فرمايد لقد کان لکم رسول الله اسوه حسنه مي‌تواند درس‌هاي بزرگي به انسان‌ها بدهد. تاريخ نويسان نوشته‌اند زماني که جنگ احزاب (خندق) رخ داد رسول الله بيشترين فعاليت را انجام مي‌داد يا زماني که مردم براي ساخت مسجد النبي فعاليت مي‌کردند حضرت سنگين‌ترين کارها را بر دوش مي‌گرفت. در شرايطي که افرادي بودند تا جان خود را براي رسول الله فدا کنند. اما در چنين شرايطي نه تنها حضرت از کار خسته نمي‌شد، بلکه به ديگران نيز کمک مي‌کردند. در واقع بايد گفت روحيه تلاش و فعاليت از بالاترين ارزش‌هاي جامعه ديني اسلامي است. روايت حضرت امام موسي کاظم عليه السلام و فعاليت‌هاي معصومان در اين زمينه مويد اين ادعاست. نکته اي که بايستي به آن توجه داشت فعاليت بزرگان و سران يک جامعه اسلامي است. در چنين شرايطي اگر مسوولان و مديران مياني کشور همچون ائمه به کار و تلاش مجدانه اهتمام داشته باشند يقيناً رفتار و فعاليت آنان به نيروهاي تحت امر آن منتقل شده و آنان بيشتر فعاليت مي‌کنند.

3. نظام جامع آموزش و ترويج گفتمان کار و ضرورت پذيرش کار سخت در شرايط حاضر نه تنها يک عمل لازم و ضروري است بلکه واجب است و کسي که کار سخت را مي‌پذيرد عبادت مي‌کند. منابر و افراد قلم بدست و داراي تريبون مي‌تواند فعاليت خود را در اين زمينه نيز متمرکز کنند. مدح تلاش و ذم تنبلي در ميان نخبگان جامعه و گفتمان سازي از آن با استفاده از رسانه‌هاي مجازي و تلويزيون مي‌تواند نقش مهمي در رشد جامعه به سمت اهداف خود داشته باشد. کشوري که از هر لحاظ با جنگ‌هاي تحميلي مواجه است فعاليت و دغدغه مندي اجرايي مي‌تواند بسياري از مشکلات را حل کند. به عبارت ديگر در شرايط سخت حاضر مردان و زنان عرصه‌هاي مختلف بايستي با پذيرش کار سخت وارد ميدان شده و کشور را به پيش ببرند نه آنکه يک عده اي صرفاً ميزنشيني و رياست را در خواب خود آرزو کنند.

فرجام سخن:

در روايت آمده است رسول مکرم اسلام دست کارگر را بوسيد. اين فقط يک امر ظاهري و تبليغي نيست. رسول‌الله دستي را بوسيد که درباره آن فرمودند: «اين دستي است که آتش جهنم به آن نمي‌رسد» (اسد الغايه، ج 2 ص 269) گواه اهميت تلاش و کوشش در نگاه ديني و اسلامي است. اهتمام جدي مسوولان، نخبگان در گفتمان سازي از موضوع کار مي‌تواند کشور را نجات داده و بلعکس عدم پرداختن به اين موضوع مي‌تواند خسارت‌هاي فراوان وجبران ناپذيري به ايران اسلامي وارد سازند. در کنار اين برازنده نظام اسلامي نيست که آمارها گواه تنبلي و انزواي کاري در کشور دهد و کشور با موضوع کم کاري و فرار از کار سخت مواجه باشد. به طور حتم مسوولان در اين زمينه بايستي چاره انديشي کنند و اقدامات موثري بر دارند.

1)http://farhangee.mcls.gov.ir/icm_content/media/image/2014/07/44030_orig.pdf


نویسنده : امیر مسروری