چرا عربستان ناگهان اعلام پایان آتش بس نمود ؟
398 بازدید
تاریخ ارائه : 4/26/2015 11:49:00 AM
موضوع: علوم سیاسی

 ناگهان سخنگوی عملیات عاصفه الحزم اعلام نمود، سعودی ها  پایان تجاوز خود را اعلام نموده و در این جنگ توانست دستاوردهای بزرگی بدست آوردند.نوشتار حاضر به بررسی دستاوردهای دو طرف در این جنگ میپردازد و به سئوالات محتلف پیرامون این مسئله پاسخ می دهیم‌؟

*چرا سعودی ها به یمن حمله نظامی کرد؟
همانطور که در بیانات رهبری آمده است عده ای جوان سیاست سعودی ها را بدست گرفتند و موتور جنگ را آغاز کردند. آنان بدون هیچ تأملی از عواقب این جنگ برای آینده عربستان و ملت یمن تجاوز خود را رسمیت بخشیدند. در واقع پس از مرگ عبدالله، سلمان به دلیل کهولت سن مستقیما کار را به دست پسرش محمد داد و این جوان ۳۰ ساله نابودی سعودی ها را به ارمغان آورد. علت این حمله خروج مردم و درخواست پیاده سازی ارده ی ملی و تشکیل دولت ملی است و در نهایت کنار زدن سیاست های شورای همکاری خلیج فارس و توافق ریاض است که برای ملت یمن نسخه دیکتاتوری جدیدی را پیچیدند. این توافق پس از بیداری اسلامی در سال ۲۰۱۱ با همکاری سعودی ها منجر به انتصاب منصور هادی به عنوان رئیس جمهور یمن شد. در واقع ملت یمن در برابر سعودی ها ایستادند تا دست از دامن این ملت بردارند و این همین امر سبب حمله سعودی ها به یمن گردید؟

*بزرگترین دستاورد این نبرد برای سعودی ها چه بود؟
بزرگترین دستاورد این نبرد دو رهیافت مهم برای سعودی ها داشت. هرچند این دو رهیافت بعدا در مسئله دیگر دامن سعودیها را میگیرد اما در ظاهر برای سعودی ها به عنوان یک حرکت جدید ثبت گردید. این دو رهیافت به این شرح می باشد.

*بدعتی نو
الف) بدعت نو با عنوان حمله به یک سرزمین و بدون آنکه جهان نسبت به آن اقدام بازدارنده داشته باشند. به عبارت دیگر سعودی ها فهماندند می توانند به هر کشوری حمله کنند و در قبالش غرامت بپردازند و این یعنی عدم تعقل در سیاست خارجه .

*حمله به زیرساخت ها
ب) همانطور که اخبار منتشر شده گویا است در یمن نقاط مورد هدف مکان های عمومی و زیرساخت های اقتصادی یمن بود. با اینکار بخشی از یمن آسیب جدی دید اما سناریوی لیبی پیاده سازی نگردید. 

* چرا عربستان ناگهان اعلام پایان آتش بس نمود؟
در روز آغاز اجلاسیه سران کشورهای آسیایی – آفریقایی و نشست کشورهای سازمان همکاری اسلامی در جاکارتای اندونزی عربستان ناگهان اعلام پایان آتش بس نمود. فضاسازی اخیر در شبکه های اجتماعی به ویژه پس از آنکه دولت پاکستان مجبور به خروج از ائتلاف گردید، این پیام را برای سعودی ها ارسال نمود در صورت ادامه این تجاوز یقینا از این نشست اخبار ناخوشایند برایشان ارسال خواهد شد و حداقل به ظاهر بیانیه ای مبنی بر پایان درگیری ها و تجاوز اعلام میگردید و در نهایت مسئله بایستی یمنی – یمنی حل می شد. این چنین رخدادی آغاز سقوط حکومت آل سعود بر یک جریان سیاسی در جهان اسلام خواهد بود و سرانجامی جز رسوایی جوانان جاه طلب سعودی نخواهد داشت.

* دستاوردهای این نبرد برای ملت یمن چیست؟
این نبرد دستاوردهای فراوانی برای ملت یمن داشت که در ذیل به طول خلاصه آورده می شود:

* اتحاد درونی
الف) بزرگترین دستاورد این نبرد اتحاد درونی یمنی ها و همدلی ارتش و انقلابیون بود. همانطور که در ابتدای انقلاب اسلامی ایران شاهد بودیم بحران مرزی سبب اتحاد بیشتر ارتش و ملت در ایران گردید. تجاوز خارجی به یمن با ذات قحطانی اعراب یمنی ناسازگار است. ملتی که مقاومت و نبرد برایشان افتخار و حمل خنجر نماد آن است هیچگاه یک تجاوز سبب ترسشان نمی شود و همین امر سبب شد ارتش، کمیته های مردمی را به عنوان یک بازیگر مؤثر داخلی و حامی خود بپذیرد و بداند کمیته های مردمی به دنبال دفاع از کیان یمن است و نه نابودی ارتش و انحلال آن و همین امر به دیگر بازیگرهای داخلی یمن این پیام وحدت را داد. در نهایت سعودی ها که می خواستند تقصیر جنگ را به دوش انصار الله بیندازند ناگهان شاهد اتحاد گروه های یمنی در برابر تجاوز خود شدند. 

* تقویت چانه زنی سیاسی
ب) ترس از حمله نظامی شاید برای عده از یمنی ها هزینه بردار و غیر قابل پذیرش بود و برای همین در مذاکرات با دست خالی بعضا مذاکره می نمودند اما این نبرد سبب شد تا یمنی ها با صبر و تدبیر خود به دیگران بفهمانند گزینه نظامی سعودی ها نیز اثری ندارد و هر اقدامی بایستی در پشت میز مذاکره و آن هم یمنی – یمنی باشد. 

* کنترل بخش های مهم یمن و نابودی القاعده در این مناطق
ج) مهمترین دستاورد یمنی ها و کمیته های مردمی کنترل استان هایی است که القاعده یمن به عنوان بزرگترین گروه تروریستی آن را برعهده داست و از آن خارج نمی شد. در واقع یمنی ها توانستند در زیر آتش سعودی، عوامل داخلی آنان را تنبیه و مجبور به فرار کنند.

* برجسته سازی عبدالملک الحوثی و پیام انقلاب یمن
د)یکی از بزرگترین دستاوردهای این نبرد صدور پیام انقلاب اسلامی یمن است. انقلابی که توانست چهره ی جدیدی از انقلابیان را به جهان معرفی کند و عبدالملک الحوثی رهبر انصار الله به جامعه عرب معرفی شود. شخصی که جا در پای سید حسن نصر الله قرار داد و یک شخصیت برجسته عربی در آینده نزدیک خواهد شد. رخدادی که برای سعودی ها و در نهایت رژيم صهیونیستی بدترین حادثه ممکن و دستاورد این نبرد برای مقاومت بود. 

* شناخت دوست و دشمن
و) یمنی ها مردمانی مهمان نواز و عربی اصیل هستند. آنان در این جنگ فهمیدند چه ملت هایی در کنارشان ایستادو چه ملتی با تمام وقاحت به آن تجاوز و حمله نمود و کودکان و زنانشان را به شاهدت رسید. یقینا کینه ای که یمنی ها از دشمنانشان خواهد کرد در آینده دامن دشمنان را خواهد گرفت و حبی که نسبت به دوستان پیدا کردند تا ابد فراموش نمی کنند. 

* چه عواملی موجب اعلام توقف یکجانبه حملات از سوی عربستان شد؟
پس از 27 روز بمباران شبانه روز ائتلاف سعودی علیه یمن، کشورهای ائتلاف متجاوز از توقف حملات هوایی خبر دادند. روزنامه الاخبار لبنان در تحلیلی به چرایی اعلام آتش بس از سوی عربستان پرداخته و دلایل آن را تحولات میدانی و سیاسی ذکر کرده است. الاخبار می‌نویسد: برخی از منابع بسیار مطلع ما را در جریان آن‌چه از ابتدای شب گذشته اتفاق افتاد گذاشته‌اند که بدین ترتیب است:

* ایران به اطلاعاتی دست یافت که از نیت عربستان برای افزایش حملات کورکورانه در یمن خبر می‌داد و چندین حمله هوایی شدید که به کشته شدن دهها شهروند یمنی منجر شد، اتفاق افتاد.

* ایران در این میان خواست تا تأثیر خود را بگذارد، بنابراین به سرعت کاروانی از ناوهای جنگی خود را به دریای سرخ و خلیج عدن فرستاد، اتفاقی که باعث شد تا آمریکا به سرعت در این منطقه، برای مقابله با هرگونه دخالت احتمالی ایران آماده شود.

* تهران به پایتخت‌های اروپایی اعلام کرد که در برابر اقدامات عربستان دست بسته نخواهد ماند و کشورهای اروپایی نیز در هماهنگی با آمریکایی‌ها نامه‌های اعتراض آمیز به عربستان ارسال کرده و در آن از حجم بالای استعمال خشونت در یمن انتقاد شدیدی کردند.

* سازمان‌های نظامی و امنیتی در کشورهای عضو ائتلاف سعودی و در کشورهای غربی اعلام کردند که هواپیماهای سعودی 15 بار سعی در ترور «عبدالملک الحوثی» داشتند که موفق نشدند و حتی بمباران مخازن سلاح نیز نتوانسته به اهداف خود برسد.

* بخشی از نیروهای کمیته مردمی به سمت مرزهای عربستان حرکت کردند و برخی تحرکات نظامی موجب کشته شدن چندین سرباز سعودی شد که این اتفاق باعث شد تا وزارت کشور عربستان به سرعت حالت فوق‌العاده در مرزهای خود با یمن اعلام کند و از سوی دیگر باعث فراخوان بخشی از نیروهای گارد ملی و استقرار آن‌ها در مرز با یمن شد.

* نیروی دریایی آمریکا متوجه این موضوع شد که احتمال دخالت نظامی ایران بسیار بالاست و موضوع صرفا رساندن اسلحه به انصارالله نیست، پس آمریکا به سرعت با طرف ایرانی تماس حاصل کرد و موضع ایران را جویا شد و چنین جواب شنید که ایران محدودیتی برای خود در قبال اقدامات عربستان نمی‌بیند؛ بنابراین آمریکایی‌ها به خوبی متوجه اقدام ایران در ممنوعیت سفر ایرانی‌ها به عربستان شدند و اینکه این مسأله محدود به عمره نمی‌شود.

* صبح روز سه شنبه(اول ارديبهشت) ‌جان‌کری وزیر خارجه آمریکا با محمد جواد ظریف تماس تلفنی بر قرار می‌کند.

* جان‌کری در این تماس تلفنی گفته است که کشورش گسترش دامنه بحران در منطقه را به مصلحت نمی‌داند و به سرعت با عربستان جهت توقف جنگ تماس خواهد گرفت و در راستای شروع روند سیاسی همکاری خواهد کرد.

* ظهر روز گذشته، ایرانی‌ها تماس‌هایی از طرف‌های مختلف داشتند که خبر موافق عربستان با توقف حملات را می‌رساند، البته در این تماس‌ها به طرف ایرانی گفته شده بود که عربستان با آتش‌بس کامل موافقت نکرده و هر لحظه ممکن است که بار دیگر حملات شروع شود و عربستان کماکان بر روی کار آمدن «عبد ربه منصور هادی» اصرار دارد.

* بنا بر گفته این منابع آگاه، اعلام فرماندهان نظامی مبنی بر اتمام اهداف نظامی در یمن، ضرورت دخالت زمینی را آشکار کرد، اما کشورهای مصر، پاکستان، اردن و سودان به طرف سعودی گفته بودند که آن‌ها به هیچ وجه حاضر به مشارکت در عملیات زمینی نیستند.

* در آخر این سؤال باید پرسیده شود که آیا جنگ واقعا تمام شده است؟
پس از صدور اولین بیانیه ائتلاف سعودی مبنی بر توقف حملات، انصارالله یمن به پادشاهی عمان ابلاغ کرد که این فقط آتش بس از سوی عربستان است و این اقدام عربستان در اعلام آتش بس ما طرف‌های دیگر را ملزم به کاری نمی‌کند و عربستان چیزی که را که در عملیات نظامی به دست نیاورده در گفت‌و‌گوهای سیاسی به دست نخواهد آورد. انصارالله در این پیام اعلام کرده که کماکان بر موضع خود مبنی بر عدم دخالت نیروی خارجی در یمن اصرار دارد.

باید گفت، حوثی‌ها کماکان بر رفع محاصره هوایی و دریایی و توقف هر نوع حمله عربستان در مناطق جنوب تأکید دارند و اینکه ارتش حق دارد تا سیطره خود را بر تمامی مناطق یمن بسط دهد.

عربستان نیز نمی‌خواهد قبائل جنوب را از دست دهد و کماکان در پی ایجاد منطقه امنی در حضرموت و عدن و انتقال «عبد ربه منصور هادی» به این منطقه است.

نویسنده : امیر مسروری